1.คุณมี Range เสียงกว้างขนาดไหน หมายถึง คุณควรทราบว่าเสียงของคุณมีระดับความกว้างของเสียงมากแค่ไหน ระดับความกว้างของเสียง ในที่นี้หมายถึง ระดับเสียงตั้งแต่ต่ำที่สุด จนไปถึงสูงที่สุดของคุณนั้น อยู่ในระดับเสียงจากโน้ตตัวไหนไปถึงตัวไหน เพื่อที่คุณจะสามารถทราบได้ว่าเสียงคุณอยู่ในระดับมาตรฐานทั่วๆไปหรือไม่ โดยปกตินั้น เท่าที่ผมได้มีโอกาสทดสอบนักเรียนที่ผมเคยสอนทั้งหมดตั้แต่อดีตจนถึงปัจจุบัน พบว่า

เพศชายนั้น ค่าเฉลี่ยระดับความกว้าง (Range) ของเสียง จากต่ำที่สุดจนถึงสูงที่สุด จะอยู่ระหว่างโน้ตตัว
Chest Tone
E (โน้ตตัว "มี" ที่ต่ำกว่า C กลาง)<----------->Middle C

Mouth Tone
Middle C <---------->C------->G(โน้ตตัว "ซอล" ที่สูงกว่า C กลาง 1 Octave)

Head Tone
G(โน้ตตัว "ซอล" ที่สูงกว่า C กลาง 1 Octave)<-------------------->C---->G

เพศหญิงนั้น ค่าเฉลี่ยระดับความกว้าง (Range) ของเสียง จากต่ำที่สุดจนถึงสูงที่สุด จะอยู่ระหว่างโน้ตตัว
Chest Tone
E (โน้ตตัว "มี" ที่ต่ำกว่า C กลาง)<----------->Middle C

Mouth Tone
Middle C(โน้ตตัว C กลาง) <---------->C (โน้ตตัว "โด" ที่สูงกว่า C กลาง 1 Octave)

Head Tone
C (โน้ตตัว "โด" ที่สูงกว่า C กลาง 1 Octave)<-------------------->C---->G

จากหัวข้อนี้ทำให้เห็นว่าการรู้ทฤษฎีโน้ตพื้นฐานเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อที่เราจะได้สามารถตรวจสอบระดับเสียงของเราด้วยตัวเองได้ เมื่อตรวจสอบแล้ว หลานคนคงอยากถามว่า ได้อะไรจากการตรวจสอบระดับเสียงของตัวเอง นอกจากแค่ทำให้เราทราบระดับความสามารถของตัวเองแล้วนั้น การทราบระดับเสียงของตัวเอง ทำให้เราสามารถทราบได้ว่า เพลงลักษณะไหนเหมาะกับเรา นักร้องคนใดที่มีระดับเสียงใกล้เคียงเรา ทำให้เราสามารถเลือกเพลงที่จะร้องได้อย่างเหมาะสม ทั้งยังสามารถสื่อสารกับนักดนตรีได้ว่า เสียงเราอยู่ในระดับใด ฯลฯ

2. คุณใช้ระดับความดังของเสียงได้เหมาะสมหรือไม่ นักร้องบางคนไม่เคยสนใจระดับความดังของเสียง ที่ตัวเองร้องออกไปเลยแม้แต่น้อย ทำให้เพลงที่ร้องออกมาไม่มีคุณภาพ การร้องเพลงโดยคำนึงถึงความดัง-เบา ของเสียงอย่างเหมาะสม (Dynamic) ทำให้บทเพลงที่ร้องออกมาเกิดความไพเราะขึ้นได้ เพราะว่าเมื่อเราร้องโดยมีการจัดระดับความดัง หรือเบา ของน้ำเสียงในแต่ละเพลงอย่างเหมาะสม ตามความหมายของคำร้อง และตามท่วงทำนองของดนตรีนั้น จะทำให้บทเพลงที่ขับร้องออกมา มีความหนัก-เบา ของอารมณ์ มีลักษณะคล้ายคลื่นที่ต้องมีขึ้นมีลงเสมอ ทำให้เพลงไม่ดูจืดชืด แข็งกระด้างเป็นเส้นตรงที่ไร้ความรู้สึก

3. คุณใช้ระดับความสูง-ต่ำของเสียงได้เหมาะสมหรือไม่ การร้องเพลงโดยรู้จักการเล่นระดับความสูง-ต่ำของเสียงอย่างเหมาะสมนั้น จะทำให้บทเพลงที่เราขับร้อง มีเสน่ห์ การใช้น้ำเสียงให้เหมาะสมกับความหมายของบทเพลง เป็นเรื่องที่จำเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้นการวิเคราะห์ความหมายของบทเพลง จึงนับเป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่ทำให้นักร้องสามารถถ่ายทอดอารมณ์ผ่านบทเพลงไปยังผู้ฟังได้ เมื่อวิเคราะห์ความหมายอย่างละเอียด เราจะทราบว่าคำร้องแต่ละคำมีความหมายที่แตกต่างกัน การดึงเอาระดับเสียงที่สูงหรือต่ำ มาใช้อย่างเหมาะสม จะทำให้บทเพลงอันทรงคุณค่าทั้งหลาย เพิ่มคุณค่ามากยิ่งขึ้นด้วยน้ำเสียงของเรา